Eskubideak..egunez eguneko lasterketa

Nazioarte mailako ospakizunei traza eskasa hartu ohi diet; emakumearen nazioarteko eguna; oinarrizko eskubideen eguna; hizkuntza gutxituen eguna..

Zenbat eta halako egun gehiago egon, orduan eta bestelako hutsune gehiago dugula erakusten didate..

Eskubide ugari urratzen dira mundu osoan zehar...norbanakook dugun elikatzeko eskubidea hainbat bazterretan ez da betetzen. Ikasteko eskubidea ere ez da unibertsala, eskubide hitzak kontrakoa esaten digun arren.

Bizitzak ez du deus balio herri santu ugaritan.

Hizkuntz eskubideak gurean egunero urratzen dira..hizkuntza aske mintzatzeko oztopoak gero eta gehiago txikitzen gaitu. Baina txikitasun hartan handitasuna gordetzen dugu, bizirauteko sen hura. Eta bizirik gaude, baita ondo bizirik ere!

Euskararen nazioarteko eguna ospatu da orain aste batzuk eta barregura maltzur batek ihes egin dit. Nire eskualdeko herririk erdaldunetakoa den hartan, egunero ospatu behar dugu euskararen eguna. Eta ez gara inon irteten. Ez gara irrati, telebista eta nazioarteko klipetan ageri. Gure borroka egunez egunekoa da, lasterketa luzea.

Aitzitik, egia ere bada halako egunak egoera normalizatu batean bizi arte beharrezkoak direna; gauzak ondo egiten ez diren seinalea besterik ez dira halako egunak. Bide luzea dugula egiteke, eskubide ugari aldarrikatzeke, erabat paradoxikoa  bada ere.

Adiskide askoren pizgailua izan ahal dira halako egunak; ordura arte ezagun ez zuten informazioa jasotzeko zubi zuria. Hori ez dago gaizki.

Eskubide batzuen alde aldarrikatzea baina, beste batzuen alde egitea baino errazagoa dela iruditzen zait. Badira askoren moralean erasoka dabiltzan eskubide isilaraziak, halako egunetan  baino jendearen ahotan daudenak, haiek gogora ekarri nahi ditut nik: haurrenak, herrienak, emakumeonak..funtsean egunero era batera edo bestera aldarrikatu behar ditugunak, oihuka, keinuka.

Celebracion de la amistad

( barkatu Galeano, izenburua lapurtu dizut..)

Tengo motivos para celebrar...
Celebro un mensaje-recordatorio,
Un estoy ahí, para que no te olvides.
Celebro una llamada a deshora, preguntona. Dónde estas? Todo bién?
Celebro este valor universal que me atrevo a llamar amistad,
Un gesto, aliento. Hetereo. Pero vivo.
                                      ..Y que aqui tambien tuve la suerte de encontrar.

Gaixorik egon naiz oso, drogaturik eman ditut egun batzuk, aspaldikotz. Gorroto ditut botika kimikoak. Ez dut bestelako sendagairik eskura izan, ordea.

Bakardadea bisitan etorri eta neure ohean sartu da, 39 graduko sukarrarekin batera, ederra hirukotea!

Ondo moldatu gara pelikulan, delirium partikular hartan. Etxekoak Santiagon izan dira, Bilboko lankideak unibertsitatean lanean, nirekin; lagun koadrilla Providencia auzoan poteoan ibili da, sagardotegi imaginario batean.

Lehenbiziko esaldira itzuliko naiz. Adiskide maitagarri baten deia jaso dut.

- Non zara? zer duzu?
- Gaixorik nago ohean, ezin altxaturik.
- Hara, lasai...oraintxe kuku egiten joango natzaizu.
Kokolate tabletatxoa ekarri du etxera besarkada epel batekin batera. Ez da adiskide euskalduna, neurea, betikoa. Txilekoa da, berria, ezezaguna kasik. Kasik.
Adiskidetasun jaio berri hau ospatu beharrean naiz, etxetik urrun, herrialde arrotzean. Balore batzuk unibertsalak direla ohartu naiz, zorionez.

Todo. Y mas

Un desesperado intento de no ser olvidada es lo que me he encontrado.. Un ejercicio solidario, el ofrecer un trozo de memoria, un rostro...un abrazo, ai, que rico.. Ofrecer un cuchillo para seguir luchando, un trozo de tierra para pertenecer a algun lugar..

Ama, herria, hildakoak eta etorkizuna. Bihar eta atzo.  Hitzak, hesiak eta haziak. Lurra, ametsak eta opariak. Munduan hor nonbait egotea beharrezkoa dugunontzat...

TE OFREZCO

Te ofrezco en este canto

Un ayer que no vuelve,

Una patria sin fronteras,

Una vida, historia libre,

Una obra hecha tierra.

...

Te ofrezco rostros de silencio y asombro

De un ayer añorado

De  limpios caudales

Donde no urgían las armas que estallan,

Donde no había derrotas en medio de arsenales,

Ni tormentas fabricadas

Que dejaron nuestra sangre rociada.

...

Te ofrezco el abrazo de una madre

Vestida de negro

Que descalza, entre peñas, raíces y tierra,

Buscaba su alimento

Sin relojes que controlasen su tiempo.

Te ofrezco la tierra pura que hablaba

Mientras el sol la observaba

Quieto, triste, silente,

Al tiempo que manos cortaban,

Mujeres deshonraban

Y corazones gritaban a mi tierra ensangrentada.

Te ofrezco esta herida hecha un canto

De un ayer que no vuelve, 

Del clamor de mis voces internas, 

De una memoria ignorada

Con arrogante indiferencia.

Cecilia Nahuelquín Nahuelquín

Oss

Karate wa yu no gotoshi taezu netsudo wo ataezareba moto no mizu ni kaeru
El Karate es como el agua que hierve, si no lo calientas constantemente se enfriará

Funakoshi Gichin

Mi sensei me ha enseñado a respetar a quien está delante, a huir de peleas y zarzas; me ha mostrado el camino del DO, que es bien largo. Tengo la sensación de que acabo de empezar, a pesar de los años que el karate lleva formando parte de mi vida..

Mi sensei me ha enseñado a comprenderme un poco mejor, a  ser mejor persona, dentro de esa ventisca de sensaciones que te crean los examenes de grado, algún campeonato caprichoso o mis propias inseguridades. Las he mostrado todas en el tatami. Y he llorado, reido, gritado. Pero sobre todo, he sentido.

 Bizimodu berria berreraiki behar izan dut Santiagon, egunerokotasun batzuei heldu.

Karatea ez da aisialdi soila, karateak bizitzeko modua dakar harekin batera. Santiagon bilaketari ekin nion eta "Karate ITKF Chile" topatu nuen; eskola berekoak, biak Shotokan. Animatu, eta klaseetara etortzen hasi nintzen. 

Ezin nintzen konparazio tranpatietan erori, nork bere bidea baitauka, ez beste inorena. Ni handik harago joan naiz eta kide berri bakoitzari, senseiari, bereziki, bere alderik onena deskubritu nahi izan diet. Sorpresarik sorpresa nabil tatamian, eta sorpresa haietan nire gorputza gehiago deskubrituz noa. Jarrera, mugimendua...hain dira gauza ttipiak....baina hain dira garrantzitsuak ere gorputzak, arimak eta indarrak bat egin ahal izateko.

Klase ederra jaso dut gaurkoan sensei Jorgensenengandik, kanadiarra, bera. Arnasa, kolpeak, energia...eta sekretu berriak poltsikora.

YO BENDIGO MI SEXO

Me ha revuelto un poquito las entrañas, me ha robado sonrisas...también me ha enojado...pero sobre todo me ha encendido una llamita, otra de las muchas luces que las mujeres guardamos en penumbra...

Emakume iraultzaileak dira Gioconda Belliren " El país de las mujeres" liburuko protagonistak. Emakume lirainak, itsusiak; argalak eta lodiak. Emakume azkarrak eta biziak. Kirolariak batzuk, kafezaleak bestetzuk. Emakume erretzaileak, urduriak. Emakume ziurrak eta beldurtiak..

Bada, gizonezkoen besapetik alde egitea erabakitzen duten emakumeak dira. Hausteskundeak irabazi eta emakumez osaturiko gobernua sortuko da Faguasen, gobernu  ginokratikoa, zehatzago. Gizonak etxeko-gizon bilakatuko dira...(kasu, soldatapean, ez egungo emakume gehienak dauden egoeran).

Haiek ulertu dute gizonek nekez laguntzen dietela ezertan; gizonak beti zelatan dabiltza, beti apaiz, osaba edo aitaren rola dute subkonszientean pizturik. Emakumeek haien espazioa aldarrikatzen dute, imaginarium berria eraikitzeko aukera. Ez dezagun ahantz urte asko direla, gehiegi, botereak gizon aurpegia duela; ez dezagun ahantz urte haietan guztietan gizonek ez digutela emakumeoi geuri dagokigun lekuan bizitzen utzi. Berdintasuna, ezberdintasuna... orri zikinak baino ez dira izan. Gizonek gizonezkoentzako mundua eratu dute, emakumeak pelikularen osagarri dira. Geure munduaren alde matxinatzen garenean, ordea, erotismoaren jabeak garela sinisten dugunean, erotismoa eta emakumea, biak parez-pare, gaitsezten dituzte, beldurti. KOntzeptu zikina dela uste dute askok eta askok, baina erotismoa bada bizitzaren adierazlerik gozagarriena. Erotismoaren atzean maitasuna dago, eta bizitza. Ezinbesteko baldintzak edozein komunitateren biziraupenean.

Fikziozko ( zoritxarrez....) arau berriak deskubritu ditut, emakumeagoak. Emakumeak emakume eta jabe. Emakume eta ama, zaindari, jakintsu.

Hurrengo urratsa, liburuetatik irten eta gure errealitatera jauzi egitea izango da. Izango al da!

" A las mujeres no les mostraban a la Virginia Woolf como referencia ( era loca, se suicidó), ni a la Jane Fonda, ni a Berthe Morisot, Flora Tristán (..)Podían ser brillantes pero lo eran por desadaptadas, porque algo no andaba bien en sus vidas. ( ...) Nadie descalificaba a Van Gogh por haberse cortado una oreja, ni a Hemingway por llenarse la cabeza de perdigones.  A los hombres ningún defecto los bajaba del pedestal, a las mujeres hacía rodar al sótano"

El país de las mujeres. Gioconda Belli.

Yo sigo creyendo..

...Mucha gente pequeña,

En muchos lugares pequeños

Harán cosas pequeñas

Que transformarán al mundo...

Azken boladan eztabaida arraro batzuetan murgildurik izan naiz; hasieran gehiago asaldatzen nintzen; orain, ordea, ihes egiten diet hika-mika ganorabako haiei. Munduak bizi duen desoreka tipologikoa izakion erantzukizuna dela aitortu didate behin eta berriz. Tira, ez nator oso bat iritziarekin baina itsasontziaren norabidea gutxi batzuk erabakitzen dutenez, esaldiaren hizki bat edo beste egiazko izan liteke.

Orduan eskuin hatsa darien personajeen estrategiarekin ohartu naiz: "izakiaren funtsa, naturaren muina, lapurra izatea da. Botereak usteltzen du...ezin dugu berdintasunean oinarrituriko gizartea elikatu, pribilegioak maite ditugulako; alboko laguna nekez laguntzeko kapazak gara, oso geure baitan bildurik bizi gara eta.."  halako hamaika sasigezur gehiago, jarraian, bata bestearen atzetik, ozpinezko lehergailuak bailiran.

Badakizue? nik ez dut halakorik uste...nik ez dut uste mundua konponbiderik gabeko zuloan sarturik dagoenik..ez...baldin eta mundua, gure etxe txikia ere bada...Nik  elkartasunean sinisten dut,  adiskideak laguntzeko senan sinisten dut Gogoan sinisten dut, amets egiteko gaitasunean...Gauzak hobetu ahal direla uste dut, gero eta argiago daukat..Arazo nagusia nor bere buruan sinistea delakoan nago. Zeurorrek sinistu ezean, zer demontre aldatuko duzu, zer berriztu. Zer sortu?

Zorionez, adiskide ameslariak ditut. Gizon eta emakume azkarrak, biziak...eta gure ideiak, proiektuak eta asmoak pertsona duinagoak egiten gaituzte. Gauzak aldatzeko ekinbidea ematen diogu elkarri.

EGUNKARIAK ETA BARAZKIETAKO POLTSAK

El destino se asoma caprichoso y decide donde debemos poner nuestra pata de palo.  La tele nos regala peliculas de miedo, rozando lo gore, pero resulta que son imágenes reales, convertidas en falsa ficción.

Los periodicos son albumes de fotos en blanco y negro. Fotografías de filas de horas de espera, de caras y colores sin antifaz, de "el sueño de un continente" que no guarda premio.

Después el periodico se convierte en objeto práctico, algo así como en bolsa para guardar la verdura: un tomate, unas zanahorias..

Y en un capitulo nuevo te ves tú, en la mísma fila, compartiendo horas, lejos de matices y mandos a distancia..

Tú, con tu pasaporte, esperando lo mismo que todas.

Ez dakigu zein indar kapritxosok munduaren parte batera edo bestera ekarri gintuen; sortu ordukoxe, ez genekien koordenada geografikoa hain garrantzitsua izango zenik.

Eta bidaietako batean, ipurtzulo arrotzean geratzea erabaki dugu, geure buruaren jabe garela sinisturik. Telebista pizten dugu tarteka; irudiak errepikatu egiten dira beldurrezko filmeak bailiran.

Europa amets duten ezezagunez jantziriko iladak ageri dira teleberrietan, kontinente hartan altxorra topatuko dutelakoan. Fikzioaren errealitatea ( ez fikziozkoa) iruditu zait, baina, funtsean, errealitatea ere.

Egunkariak egunkari direnean pirata gehiago agertzen dira argazki zuri-beltzetan. Gainbegiratua eman eta egunkaria barazkiak gordetzeko poltsa bilakatu da, itsasoan zein "Extranjeria"ko iladetan itotzen diren bizilagunengandik urrun. Gupidagabe.

Paperen prezioa etorri zait burura: egunkariarenak apenas du baliorik, eta antzeko paperez eginik dauden pasaporteenak aldiz, urrezko grabatua duela ematen du.

Telebistan inoiz ikusi ditudan ezezagun koloretsuez inguraturik nago,ilada bera konpartitzen ari naiz.

Baimenen erreinuan nabil igerian, baldar, egunkarietako piraten modura.

Munduak dituen hizkuntza askorekin batu nau atzerritar izateak. Hemen argazki zuri-beltzaren iladan agertzen den etorkin ez-deusa naiz, nire errealitatea da, fikziorik gabekoa.